دفاع، امنیت و سیاست ‌خارجی

معرفی: تاریخچه، اعضاء و وظایف کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی

 

1.تاریخچه کمیسیون

کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی فعالیت خود را از سال 1389 با انتخاب دبیر آغاز نمود. در دو سال ابتدایی، فعالیت ‌های این کمیسیون بیشتر معطوف به انتخاب حوزه‌ های راهبردی و استخراج طرح‌ های کلان ملی ذیل این حوزه‌ ها و ساماندهی فرآیند و ساختار نظارت بر هزینه ‌کرد بودجه تحقیقاتی (نیم تا سه ­درصد) دستگاه‌ های اجرایی حوزه تخصصی کمیسیون بود. از سال 1391 پس از تعریف و تصویب طرح ‌های کلان ملی، تمرکز فعالیت ‌های کمیسیون بر ساماندهی نظام راهبری و اجرای طرح‌ های کلان ملی حوزه کمیسیون قرار گرفت.

همچنین در طول سال ‌های اخیر، فعالیت ‌های دیگری همچون بازنگری اولویت‌ های پژوهش و فناوری و طرح ‌های کلان ملی کمیسیون براساس سیاست‌ های ابلاغی اقتصاد مقاومتی و تحلیل هزینه‌ کرد بودجه تحقیقاتی دستگاه ‌های اجرایی کشور در حوزه دفاع، امنیت و سیاست خارجی صورت پذیرفته است.

با توجه به مصوبه بیست و دومین جلسه شورای عالی عتف عنوان کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت ملی و سیاست خارجی به کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی تغییر کرد.

 

2. اعضای کمیسیون

2-1. رؤسای کمیسیون

مطابق بند 4 ماده 5 آیین ‌نامه کمیسیون‌ های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری مصوب 12/12/1392، رئیس کمیسیون تخصصی ترجیحاً از میان نمایندگان دستگاه ‌های اجرایی عضو کمیسیون تخصصی با رأی موافق اکثریت کل اعضای کمیسیون تخصصی انتخاب و با حکم رئیس کمیسیون دائمی منصوب می‌شود.

 

رؤسای کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی از ابتدا تا پایان سال 1399

ردیف

نام و نام خانوادگی

سمت اجرایی

از تاریخ

تا تاریخ

1

امیر دریادار فرهاد امیری

رئیس مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاع

15/11/1397

تاکنون

2

مهندس حسین جبل­ عاملیان

رییس مؤسسه آموزشی تحقیقاتی صنایع دفاع

08/12/1394

15/11/1397

3

دکتر محمدرضا ولوی

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک ‌اشتر

-

-

4

دکتر ابوطالب شفقت

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک ‌اشتر

-

-

 

2-2. دبیر کمیسیون

مطابق بند 5 ماده 5 آیین ‌نامه کمیسیون‌ های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری مصوب 12/12/1392، دبیر کمیسیون تخصصی که از اعضای کمیسیون محسوب می ‌شود با انتخاب و حکم دبیرکل شورای عالی با حق رأی منصوب می ‌گردد.

 

دبیران کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی از ابتدا تا پایان سال 1399

ردیف

نام و نام خانوادگی

سمت علمی

از تاریخ

تا تاریخ

 

دکتر علیرضا سالاری

 

 

تاکنون

1

دکتر سید کمال طبائیان

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر

24/12/1395

 

2

دکتر فرزاد طرهانی

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر

04/08/1390

29/11/1395

3

دکتر محمدرضا ولوی

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک­اشتر

16/12/1388

03/08/1390

 

2-3. اعضای حقوقی کمیسیون

به استناد ماده 6 آیین ‌نامه کمیسیون‌ های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، فهرست اعضای حقوقی کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی به شرح جدول زیر می‌باشد:

فهرست نمایندگان دستگاه های اجرایی کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی تا پایان سال 1399

ردیف

نام دستگاه

نام نماینده

1

وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح

مهندس فرهاد امیری

2

وزارت امور خارجه

دکتر مجید قافله­ باشی

3

وزارت کشور

دکتر جلال درخشه

4

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

دکتر حسین سلیمی

5

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

دکتر محمدحسام تدین

6

وزارت اطلاعات

محرمانه (معرفی شده)

7

سازمان برنامه و بودجه کشور

دکتر محمود ملکوتی ­خواه

2-4. اعضای حقیقی کمیسیون

مطابق بند 2 ماده 5 آیین ‌نامه کمیسیون‌ های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، دبیرخانه مطابق "شیوه ­نامه فراخوان و انتخاب اعضای حقیقی کمیسیون ­های تخصصی شورای عالی عتف" که به تصویب کمیسیون دائمی می ­رسد، نسبت به انتخاب اعضای حقیقی اقدام خواهد کرد.

دبیرخانه در زمینه موضوع فعالیت هریک از کمیسیون­ های تخصصی با فراخوان از مراکز علمی دارای مجوز از مراکز ذی ­صلاح اقدام به تهیه فهرستی از دانشمندان، صاحب ­نظران و متخصصان برجسته کشور در زمینه ­ تخصصی مربوط می­ نماید. اشخاص حقیقی پس از انتخاب توسط کمیسیون تخصصی مربوط، با تصمیم کمیسیون دائمی و با حکم دبیر کل شورای عالی به عضویت کمیسیون تخصصی منصوب می ‌شوند. بر این اساس فهرست اعضای حقیقی کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی به شرح جدول زیر است:

 

فهرست اعضای حقیقی کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی تا پایان سال 1399

ردیف

نام اعضاء

سمت علمی

1

دکتر رسول جلیلی

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی­ شریف

2

دکتر سیدمحمد مهدی هادوی

عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس

3

دکتر امین موسایی

عضو هیئت علمی دانشگاه یاسوج

4

دکتر سیدهادی زرقانی

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد

5

دکتر اصغر افتخاری

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)

6

دکتر عباس ملکی

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف

7

دکتر هادی نیلفروشان

عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

8

دکتر فرشاد شریعت

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)

9

دکتر حسین مزدورانی شیرازی

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر

10

دکتر نسرین مصفا

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

11

دکتر سیدصادق حقیقت

عضو هیئت علمی دانشگاه مفید

3. وظایف و مأموریت ­ها

کمیسیون تخصصی برای ارائه مشاوره تخصصی در حوزه موضوعات مربوط به کمیسیون دائمی از طریق واکاوی و ارائه توصیه ‌های سیاستی مناسب یا گزینه‌ های تصمیم‌ گیری برای توانمندسازی کمیسیون دائمی در انجام وظایف محول تشکیل می شود.

3-1. اهم وظایف

مطابق با ماده 3 آیین ‌نامه کمیسیون‌ های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری اهم وظایف کمیسیون ­ها عبارتند از:

الف) شناسایی مهمترین چالش ‌های ملی مرتبط با حوزه کمیسیون تخصصی؛

ب) تدوین برنامه علم و فناوری 5 ساله (متناسب با برنامه ­های توسعه کشور) و یک­ ساله جهت رفع چالش ‌های تعیین شده؛

ج) ساماندهی، مدیریت و راهبری طرح ­های کلان ملی مصوب و

د) تهیه و تدوین گزارش عملکرد حوزه تخصصی مرتبط با برنامه ‌های مصوب.

 

3-2. سایر مأموریت ­ها

علاوه بر وظایفی که در آیین‌ نامه کمیسیون‌ های تخصصی ذکر شده است شورای عالی عتف، کمیسیون دائمی و دبیرخانه شورای عالی دارای وظایف و مأموریت­ های بسیاری است که در قوانین و آیین ­نامه ­های مختلف به آنها اشاره شده است و کمیسیون­ های تخصصی در اجرای این مأموریت­ ها نیز به کمیسیون دائمی و دبیرخانه شورا کمک می­ کنند که عبارتند از:

1- برگزاری جلسات ماهیانه کمیسیون، ارائه صورتجلسات و پیگیری تحقق مصوبات؛

2- حضور دبیر کمیسیون در جلسات مرتبط از جمله کمیسیون هماهنگی و جلساتی که از طرف دبیرخانه ارجاع داده می ­شود؛

3- تدوین سیاست ‌ها و اولویت‌ های پژوهش و فناوری و به­ روزرسانی آنها در حوزه کمیسیون تخصصی؛

4- کمک به تحقق هماهنگی‌ های لازم میان دستگاه‌ های عضو کمیسیون تخصصی جهت اجرای سیاست‌ ها و اولویت ‌های پژوهش و فناوری؛

5- بررسی و اعلام نظر درخصوص طرح‌ های تحقیقاتی ثبت شده در سامانه سمات ملی و نظارت بر همراستا بودن آنها با سیاست ­ها و اولویت ­های پژوهش و فناوری و ارایه گزارش ­های تحلیلی مربوطه؛

6- ارزیابی و تحلیل عملکرد پژوهش و فناوری دستگاه ­های عضو کمیسیون و بررسی همراستایی عملکرد آنها با سیاست ‌ها و اولویت ‌های پژوهش و فناوری در حوزه کمیسیون تخصصی و تهیه گزارش ‌های تحلیلی مربوطه؛

7- شناسایی مهمترین نیازهای دستگاه ­های مرتبط با حوزه کمیسیون تخصصی؛

8- ترغیب دانشگاه ­ها و مراکز پژوهش و فناوری جهت پاسخگویی به نیازهای دستگاه­ های مرتبط با حوزه کمیسیون تخصصی؛

9- پایش و ارزیابی سیاست ‌های کلان علم، فناوری و نوآوری و کمک به بهبود و اجرای این سیاست‌ ها و ارایه گزارش‌ های تحلیلی مرتبط در حوزه کمیسیون تخصصی؛

10- رصد، پایش و بررسی فرصت‌ ها و چالش‌ های (ساختاری، نهادی و ...) توسعه علوم، تحقیقات و فناوری در حوزه کمیسیون تخصصی؛

11- نظارت و کمک به پیشبرد برنامه ملی آینده ‌نگاری در حوزه کمیسیون تخصصی؛

12- کمک به سیاستگذاری، برنامه­ ریزی و پیگیری اجرای قانون حمایت از شرکت­ ها و مؤسسات دانش ­بنیان به دبیرخانه؛

13- نظارت بر اجرایی ­سازی سیاست­ های علم و فناوری ابلاغی مقام معظم رهبری در دستگاه­ های عضو کمیسیون؛

14- بررسی نظام بودجه‌ ریزی و تأمین مالی پژوهش و فناوری در کشور و ارایه پیشنهاداتی جهت اصلاح آن و رفع نواقص و کاستی ‌ها در حوزه کمیسیون تخصصی؛

15- انجام مطالعات ترازیابی درخصوص سیاست ‌ها، قوانین و برنامه ‌های علمی و فناورانه دیگر کشورها و ارایه پیشنهادهای لازم در حوزه کمیسیون تخصصی؛

16- پیشنهاد حذف یا تغییر قوانین و مقررات فعلی و تدوین و پیشنهاد قوانین، لوایح، برنامه ‌ها، دستورالعمل‌ ها و آیین ‌نامه ‌های اجرایی جدید جهت تسریع توسعه علوم، تحقیقات، فناوری و نوآوری در حوزه کمیسیون تخصصی؛

17- ارایه پیشنهاد درخصوص سیاستگذاری ‌های مرتبط با حقوق مالکیت فکری طرح‌ های تحقیقاتی و فناورانه، همکاری‌ های فناورانه ملی و بین ‌المللی، ادغام ‌ها و خریدهای شرکت ‌های فناوری‌ محور؛

18- ارایه پیشنهاد درخصوص تجاری‌ سازی و کاربردی ‌سازی دستاوردهای پژوهشی، انتقال و اشاعه فناوری در کشور، توسعه همکاری ‌های ملی و بین ‌المللی و جذب منابع داخلی و خارجی در زمینه‌ های آموزش، تحقیق و فناوری در حوزه کمیسیون تخصصی؛

19- برگزاری نشست و هم ­اندیشی در مورد موضوعات مهم تخصصی روز، اظهارنظر در امور فنی و تخصصی مرتبط با موضوع کمیسیون تخصصی و ارائه جمع بندی از طریق دبیرخانه به مسئولین ذیربط جهت تصمیم‌ سازی.