دفاع، امنیت ملی و سیاست ‌خارجی

معرفی: تاریخچه، اعضاء و وظایف کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی

1.      تاریخچه کمیسیون

کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت ملی و سیاست خارجی فعالیت خود را از سال 1389 با انتخاب دبیر آغاز نمود. در دو سال ابتدایی، فعالیت‌های این کمیسیون بیشتر معطوف به انتخاب حوزه‌های راهبردی و استخراج طرح‌های کلان ملی ذیل این حوزه‌ها و ساماندهی فرایند و ساختار نظارت بر هزینه‌کرد بودجه تحقیقاتی (نیم تا سه درصد) دستگاه‌های اجرایی حوزه تخصصی کمیسیون بود. از سال 1391 پس از تعریف و تصویب طرح‌های کلان ملی، تمرکز فعالیت‌های کمیسیون بر ساماندهی نظام راهبری و اجرای طرح‌های کلان حوزه کمیسیون قرار گرفت.

همچنین در طول سال‌های اخیر، فعالیت‌های دیگری همچون بازنگری اولویت‌های پژوهش و فنّاوری و طرح‌های کلان کمیسیون بر اساس سیاست‌های ابلاغی اقتصاد مقاومتی و تحلیل هزینه‌کرد بودجه تحقیقاتی دستگاه‌های اجرایی کشور در حوزه دفاع، امنیت ملی و سیاست خارجی صورت پذیرفته است.

با توجه به مصوبه بیست و دومین جلسه شورای عالی عنوان کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت ملی و سیاست خارجی به کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی تغییر کرد.

2. اعضای کمیسیون

2-1. رؤسای کمیسیون

مطابق بند 4 ماده 5 آیین‌نامه کمیسیون‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فنّاوری مصوب 21/1/1398، و نسخه های قبلی  آن رئیس کمیسیون تخصصی از میان نمایندگان دستگاه‌های اجرایی عضو کمیسیون با رأی موافق اکثریت کل اعضای کمیسیون تخصصی انتخاب و با حکم رئیس کمیسیون دائمی منصوب می‌شود.

 

ردیف

نام و نام خانوادگی

سمت

از تاریخ

تا تاریخ

1

امیر فرهاد امیری

رئیس موسسه آموزشی و تحقیقاتی وزارت دفاع

15/11/97

تاکنون

2

حسین جبل عاملیان

رییس مؤسسه آموزشی تحقیقاتی صنایع دفاع

08/12/94

15/11/97

3

محمدرضا ولوی

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک‌اشتر

-

-

4

ابوطالب شفقت

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک‌اشتر

-

-

 

2-2. دبیران کمیسیون

مطابق بند 5 ماده 5 آیین‌نامه کمیسیون‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فنّاوری مصوب 21/1/1398، دبیر کمیسیون تخصصی که از اعضای کمیسیون محسوب می‌شود با انتخاب و حکم دبیرکل شورای عالی منصوب می‌گردد. اسامی دبیران کمیسیون تخصصی مربوط از ابتدای تشکیل به شرح جدول زیر است:

فهرست اسامی دبیران کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی

ردیف

نام و نام خانوادگی

سمت علمی

از تاریخ

تا تاریخ

 1

 دکتر علیرضا سالاری

 

 2/10/99

 تاکنون

2

دکتر سید کمال طبائیان

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر

24/12/1395

1/10/99

3

دکتر فرزاد طرهانی

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر

04/08/1390

29/11/1395

4

دکتر محمدرضا ولوی

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر

16/12/1388

03/08/1390

2-3. اعضای حقوقی کمیسیون

به استناد ماده 6 آیین‌نامه کمیسیون‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فنّاوری، فهرست اعضای حقوقی کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی به شرح جدول زیر می‌باشد:

فهرست نمایندگان دستگاه‌های اجرایی کمیسیون دفاع، امنیت و سیاست خارجی

ردیف

نام دستگاه

نام نماینده

1

وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح

مهندس فرهاد امیری

2

وزارت امور خارجه

دکتر مجید قافله باشی

3

وزارت کشور

دکتر جلال درخشه

4

وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری

دکتر حسین سلیمی

5

وزارت ارتباطات و فنّاوری اطلاعات

دکتر محمدحسام تدین

6

وزارت اطلاعات

محرمانه (معرفی شده)

7

سازمان برنامه و بودجه

دکتر محمود ملکوتی­خواه

 

2-4. اعضای حقیقی کمیسیون

مطابق بند 2 ماده 5 آیین‌نامه کمیسیون‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فنّاوری، اشخاص حقیقی پس از انتخاب توسط کمیسیون تخصصی مربوط، با تصمیم کمیسیون دائمی و با حکم دبیر کل شورای عالی به عضویت کمیسیون تخصصی منصوب می‌شوند. بر این اساس فهرست اعضای حقیقی کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت و سیاست خارجی به شرح جدول زیر است:

فهرست اعضای حقیقی کمیسیون دفاع، امنیت و سیاست خارجی

ردیف

نام اعضا

سمت علمی

1

رسول جلیلی

هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف

2

سیدمحمد مهدی هادوی

هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس

3

امین موسایی

هیات علمی دانشگاه یاسوج

4

سیدهادی زرقانی

هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد

5

اصغرافتخاری

هیات علمی دانشگاه امام صادق

6

عباس ملکی

هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف

7

هادی نیلفروشان

هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی

8

فرشاد شریعت

هیات علمی دانشگاه امام صادق

9

حسین شیرازی

هیات علمی دانشگاه مالک اشتر

10

نسرین مصفا

دانشگاه تهران(نماینده انجمن)

 

 

 

 

3. وظایف و ماموریتها

کمیسیون تخصصی برای ارائه مشاوره تخصصی در حوزه موضوعات مربوط به کمیسیون دائمی از طریق واکاوی و ارائه توصیه‌های سیاستی مناسب یا گزینه‌های تصمیم‌گیری برای توانمندسازی کمیسیون دائمی در انجام وظایف محول تشکیل می‌شود.

3-1. اهم وظایف

مطابق با ماده 3 آیین‌نامه کمیسیون‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری اهم وظایف کمیسیون ها عبارتند از:

الف) شناسایی مهمترین چالش‌های ملی مرتبط با حوزه کمیسیون تخصصی؛

ب) تدوین برنامه علم و فناوری 5 ساله (متناسب با برنامه های توسعه کشور) و یکساله جهت رفع چالش‌های تعیین شده؛

ج) ساماندهی، مدیریت و راهبری طرح های کلان ملی مصوب و

د) تهیه و تدوین گزارش عملکرد حوزه تخصصی مرتبط با برنامه‌های مصوب.

 

3-2. سایر ماموریتها

علاوه بر وظایفی که در آیین‌نامه کمیسیون‌های تخصصی ذکر شده است شورای عالی عتف، کمیسیون دائمی و دبیرخانه شورای عالی دارای وظایف و ماموریتهای بسیاری است که در قوانین و آیین نامه های مختلف به آنها اشاره شده است و کمیسیون های تخصصی در اجرای این ماموریتها نیز به کمیسیون دایمی و دبیرخانه شورا کمک می کنند که عبارتند از:

1- برگزاری جلسات ماهیانه کمیسیون، ارائه صورتجلسات و پیگیری تحقق مصوبات؛

2- حضور دبیر کمیسیون در جلسات مرتبط از جمله کمیسیون هماهنگی و جلساتی که از طرف دبیرخانه ارجاع داده می شود؛

3- تدوین سیاست‌ها و اولویت‌های پژوهش و فناوری و به روزرسانی آنها در حوزه کمیسیون تخصصی؛

4- کمک به تحقق هماهنگی‌های لازم میان دستگاه‌های عضو کمیسیون تخصصی جهت اجرای سیاست‌ها و اولویت‌های پژوهش و فناوری؛

5- بررسی و اعلام نظر در خصوص طرح‌های تحقیقاتی ثبت شده در سامانه سمات ملی و نظارت بر همراستا بودن؛ آنها با سیاستها و اولویتهای پژوهش و فناوری و ارایه گزارش های تحلیلی مربوطه؛

6- ارزیابی و تحلیل عملکرد پژوهش و فناوری دستگاههای عضو کمیسیون و بررسی همراستایی عملکرد آنها با سیاست‌ها و اولویت‌های پژوهش و فناوری در حوزه کمیسیون تخصصی و تهیه گزارش‌های تحلیلی مربوطه؛

7- شناسایی مهمترین نیازهای دستگاه های مرتبط با حوزه کمیسیون تخصصی؛

8- ترغیب دانشگاهها و مراکز پژوهش و فناوری جهت پاسخگویی به نیازهای دستگاههای مرتبط با حوزه کمیسیون تخصصی؛

9- پایش و ارزیابی سیاست‌های کلان علم، فناوری و نوآوری و کمک به بهبود و اجرای این سیاست‌ها و ارایه گزارش‌های تحلیلی مرتبط در حوزه کمیسیون تخصصی؛

10- رصد، پایش و بررسی فرصت‌ها و چالش‌های (ساختاری، نهادی و ...) توسعه علوم، تحقیقات و فناوری در حوزه کمیسیون تخصصی؛

11- نظارت و کمک به پیشبرد برنامه ملی آینده‌نگاری در حوزه کمیسیون تخصصی؛

12- کمک به سیاستگذاری، برنامه ریزی و پیگیری اجرای قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان به دبیرخانه؛

13- نظارت بر اجرایی سازی سیاست های علم و فناوری ابلاغی مقام معظم رهبری در دستگاه های عضو کمیسیون؛

14- بررسی نظام بودجه‌ریزی و تامین مالی پژوهش و فناوری در کشور و ارایه پیشنهاداتی جهت اصلاح آن و رفع نواقص و کاستی‌ها در حوزه کمیسیون تخصصی؛

15- انجام مطالعات ترازیابی درخصوص سیاست‌ها، قوانین و برنامه‌های علمی و فناورانه دیگر کشورها و ارایه پیشنهادهای لازم در حوزه کمیسیون تخصصی؛

16- پیشنهاد حذف یا تغییر قوانین و مقررات فعلی و تدوین و پیشنهاد قوانین، لوایح، برنامه‌ها، دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های اجرایی جدید جهت تسریع توسعه علوم، تحقیقات، فناوری و نوآوری در حوزه کمیسیون تخصصی؛

17- ارایه پیشنهاد در خصوص سیاستگذاری‌های مرتبط با حقوق مالکیت فکری طرح‌های تحقیقاتی و فناورانه، همکاری‌های فناورانه ملی و بین‌المللی، ادغام‌ها و خریدهای شرکت‌های فناوری‌محور؛

18- ارایه پیشنهاد درخصوص تجاری‌سازی و کاربردی‌سازی دستاوردهای پژوهشی، انتقال و اشاعه فناوری در کشور، توسعه همکاری‌های ملی و بین‌المللی و جذب منابع داخلی و خارجی در زمینه‌های آموزش، تحقیق و فناوری در حوزه کمیسیون تخصصی؛

19- برگزاری نشست و هم اندیشی در مورد موضوعات مهم تخصصی روز، اظهارنظر در امور فنی و تخصصی مرتبط با موضوع کمیسیون تخصصی و ارائه جمع بندی از طریق دبیرخانه به مسئولین ذیربط جهت تصمیم‌سازی؛