کمیسیون تخصصی علوم پایه و فناوری های همگرا

معرفی کمیسیون

کمیسیون تخصصی علوم­ پایه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری از سال 1388 فعالیت خود را آغاز کرده و در چارچوب وظایف شورای عالی عتف، مسئول بررسی تخصصی موضوعات مرتبط، ارائه توصیه ‌های سیاستی و پشتیبانی کارشناسی از بررسی ‌ها و تصمیم‌ گیری ‌های دبیرخانه، کمیسیون دائمی و شورای عالی در حوزه تخصصی است.

در سال‌ های نخست فعالیت، تمرکز کمیسیون بر شناسایی حوزه ‌های راهبردی، تدوین و راه ‌اندازی طرح ‌های کلان ملی و ساماندهی فرآیندهای نظارت بر اعتبارات پژوهشی دستگاه‌ های اجرایی مرتبط بوده است. در ادامه به استناد مصوبه بیست ‌و دومین جلسه شورای عالی عتف مورخ ۲۳/۰۷/۱۳۹۷ عنوان کمیسیون از علوم پایه، به کمیسیون «علوم پایه و فناوری‌ های همگرا» تغییر یافت. در گام بعدی، ترکیب دستگاه‌ های اجرایی عضو کمیسیون متناسب با حوزه مأموریتی آن، در جلسه 215 کمیسیون دائمی مورخ 22/06/1402 به ­روزرسانی شد.

در حال حاضر، مهم ‌ترین وظایف کمیسیون شامل بررسی مسائل، چالش‌ ها و تحولات، مشارکت در تدوین و به ‌روزرسانی اولویت‌ های پژوهش و فناوری کشور، بررسی و تحلیل عملکرد پژوهش و فناوری دستگاه‌ های اجرایی عضو کمیسیون، ارزیابی نحوه هزینه ‌کرد اعتبارات تحقیق و توسعه، بررسی احکام و برنامه‌ های توسعه ‌ای کشور در حوزه علوم پایه و فناوری‌ های همگرا و ارائه پیشنهادهای لازم برای ارتقای جایگاه پژوهش و فناوری در سیاست ‌ها، برنامه‌ ها و اسناد بالادستی است.

 همچنین این کمیسیون در چارچوب وظایف شورای عالی عتف، به بررسی و ارزیابی طرح‌ ها و پیشنهاده‌ های ثبت ‌شده در سامانه سمات ملی در حوزه کمیسیون پرداخته و بر هم‌ راستایی فعالیت‌ های پژوهشی و فناوری دستگاه ‌های اجرایی مشمول با سیاست ‌ها، اولویت ‌ها و مصوبات شورای عالی نظارت می ‌کند.

رئیس کمیسیون

مطابق بند 4 ماده 5 آیین ‌نامه کمیسیون ‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری مصوب 12/12/1392، رییس کمیسیون تخصصی ترجیحاً از میان نمایندگان دستگاه ‌های اجرایی عضو کمیسیون تخصصی با رأی موافق اکثریت کل اعضای کمیسیون تخصصی انتخاب و با حکم رئیس کمیسیون دائمی منصوب می‌ شود.

وظایف رئیس کمیسیون

به استناد ماده 3 دستورالعمل تبیین وظایف کمیسیون­ های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری مصوب 28/05/1402، وظایف رییس کمیسیون به شرح زیر می ­باشد:

1.  مدیریت و راهبری جلسات کمیسیون تخصصی و جمع­ بندی و اتخاذ تصمیم در راستای اجرای وظایف کمیسیون (موضوع ماده 2 دستورالعمل)

2.  تعامل مؤثر با سایر ارکان شورای عالی و مجموعه­ های مرتبط در حوزه علم، فناوری و نوآوری کشور

3.  حضور مؤثر در جلسات کمیسیون دائمی

4.  نظارت بر فرایندهای تصمیم­ گیری کمیسیون تخصصی

5.  تأیید دستور جلسات و صورتجلسات کمیسیون تخصصی

6.  صدور احکام اعضای کارگروه­ های تخصصی ذیل کمیسیون

7.  سایر امور ارجاع شده از طرف دبیرکل شورای عالی

دبیر کمیسیون

مطابق بند 5 ماده 5 آیین‌ نامه کمیسیون ‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری مصوب 12/12/1392، دبیر کمیسیون تخصصی که از اعضای کمیسیون محسوب می شود با انتخاب و حکم دبیرکل شورای عالی با حق رأی منصوب می‌ گردد.

وظایف دبیر کمیسیون

به استناد ماده 4 دستورالعمل تبیین وظایف کمیسیون ­های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری مصوب 28/05/1402، وظایف دبیر کمیسیون به شرح زیر می ­باشد:

1.  همکاری در مدیریت جلسات کمیسیون تخصصی، جمع­ بندی و اتخاذ تصمیم در راستای اجرای وظایف کمیسیون (موضوع ماده 2 دستورالعمل)

2.  مشارکت در فرآیند انتخاب اعضای حقیقی کمیسیون تخصصی

3.  تنظیم برنامه سالانه جلسات کمیسیون تخصصی با هماهنگی رئیس کمیسیون و ارائه آن به کمیسیون تخصصی

4.  انجام اقدامات لازم جهت برگزاری به موقع و موثر جلسات کمیسیون تخصصی

5.  تنظیم دستور جلسات با هماهنگی رئیس کمیسیون و امضای دعوتنامه

6.  تهیه و تنظیم صورتجلسات کمیسیون تخصصی

7.  مدیریت مطالعات و بررسی ‌های کارشناسانه زیر نظر کمیسیون تخصصی و تهیه و تدوین گزارش‌ های موردی بنا به درخواست دبیرخانه

8.  رسیدگی به امور حضور و غیاب اعضای کمیسیون تخصصی مطابق آیین ­نامه مربوطه

9.  شرکت در جلسات کمیسیون هماهنگی امور علمی، فناوری و نوآوری و کمیسیون دائمی

10.  حضور در جلسات خارج از دبیرخانه ارجاع شده از طرف دبیرخانه و ارایه گزارش‌ جلسه در صورت لزوم

11.  پاسخ به کلیه مکاتبات و انجام امور ارجاعی از سوی دبیرکل شورای عالی

12.  نظارت بر عملکرد و تأیید گزارش ­ها و محتوای تهیه شده توسط کارشناسان

13. حضور در دبیرخانه مطابق با مفاد مندرج در تفاهم­ نامه

14. سایر امور ارجاع شده از طرف دبیرخانه

نمایندگان دستگاه ­های اجرایی کمیسیون

به استناد ماده 6 آیین‌ نامه کمیسیون ‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، فهرست اعضای حقوقی کمیسیون تخصصی علوم پایه و فناوری های همگرا به شرح جدول زیر می ‌باشد.

وظایف نمایندگان دستگاه­های اجرایی

به استناد ماده 5 دستورالعمل تبیین وظایف کمیسیون ­های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری مصوب 28/05/1402، وظایف نماینده دستگاه اجرایی (عضو حقوقی) کمیسیون به شرح زیر می ­باشد:

1.  حضور مؤثر در جلسات کمیسیون تخصصی

2.  تعامل مؤثر با مقامات دستگاه متبوع به­ منظور انعکاس نظرات آنان در کمیسیون تخصصی و پیش ­برد و اجرای مصوبات در دستگاه مربوط

3.  مشارکت در فرآیند انتخاب اعضای حقیقی کمیسیون تخصصی

اعضای حقیقی کمیسیون

مطابق بند 2 ماده 5 آیین ‌نامه کمیسیون ‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، دبیرخانه مطابق "شیوه ­نامه فراخوان و انتخاب اعضای حقیقی کمیسیون ­های تخصصی شورای عالی عتف" که به تصویب کمیسیون دائمی می­ رسد، نسبت به انتخاب اعضای حقیقی اقدام خواهد کرد.

دبیرخانه در زمینۀ موضوع فعالیت هریک از کمیسیون ‌های تخصصی با فراخوان از مراکز علمی دارای مجوز از مراکز ذی‌ صلاح اقدام به تهیه فهرستی از دانشمندان، صاحب ‌نظران و متخصصان برجسته کشور در زمینۀ تخصصی مربوط می ‌نماید. اشخاص حقیقی پس از انتخاب توسط کمیسیون تخصصی مربوط از میان فهرست مذکور، با تصمیم کمیسیون دائمی و با حکم دبیر کل شورای عالی به عضویت کمیسیون تخصصی منصوب می‌ شوند. بر این اساس فهرست اعضای حقیقی کمیسیون تخصصی علوم پایه و فناوری های همگرا به شرح جدول زیر می باشد.

وظایف و مأموریت های کمیسیون های تخصصی

کمیسیون تخصصی برای ارائه مشاوره تخصصی در حوزه موضوعات مربوط به کمیسیون دائمی از طریق واکاوی و ارائه توصیه ‌های سیاستی مناسب یا گزینه ‌های تصمیم‌ گیری برای توانمندسازی کمیسیون دائمی در انجام وظایف محول تشکیل می ‌شود.

اهم وظایف

مطابق با ماده 3 آیین ‌نامه کمیسیون ‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری اهم وظایف کمیسیون ها عبارتند از:

الف) شناسایی مهمترین چالش ‌های ملی مرتبط با حوزه کمیسیون تخصصی

ب) تدوین برنامه علم و فناوری 5 ساله (متناسب با برنامه ­های توسعه کشور) و یک ­ساله جهت رفع چالش ‌های تعیین شده

ج) ساماندهی، مدیریت و راهبری طرح های کلان ملی مصوب و

د) تهیه و تدوین گزارش عملکرد حوزه تخصصی مرتبط با برنامه‌ های مصوب.

سایر مأموریت ­ها

به استناد ماده 2 دستورالعمل تبیین وظایف کمیسیون ­های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری مصوب 28/05/1402، وظایف کمیسیون های تخصصی به شرح زیر می ­باشد. وظایف کمیسیون­ های تخصصی در چهار حوزه زیر طبقه­ بندی می ­شود:

سیاستگذاری و برنامه­ ریزی کلان عتف

·         همکاری در اولویت­ بندی و انتخاب طرح­ های اجرایی بلندمدت سرمایه ­گذاری کلان در بخش­ های آموزش، پژوهش و فناوری در حوزه کمیسیون تخصصی

·         ساماندهی، مدیریت و راهبری طرح ­های اجرایی بلندمدت سرمایه ­گذاری کلان ملی مصوب مرتبط با کمیسیون تخصصی

·         پیشنهاد راهبردها و برنامه ‌‌های کلان توسعه در حوزه‌ های علوم، تحقیقات و فناوری در چارچوب سند چشم ‌انداز و اسناد بالادستی به دبیرخانه

·         شناسایی مهمترین چالش ‌های ملی مرتبط با حوزه کمیسیون تخصصی

·         تدوین برنامه علم و فناوری پنج ساله (متناسب با برنامه ­های توسعه کشور) و یک­ ساله جهت رفع چالش‌ های تعیین شده

هماهنگی، پایش و ارزیابی

·         همکاری در پایش و ارزیابی کلان تحقق اهداف و سیاست ‌های ابلاغی در حوزه علوم، تحقیقات و فناوری در سطح دستگاه ‌های اجرایی، ستادی و استانی

·         نظارت بر حسن انجام طرح ­های اجرایی بلندمدت سرمایه­ گذاری کلان ملی مصوب مرتبط با کمیسیون تخصصی

·         بررسی برنامه ­های توسعه ­ای کشور در حوزه ­های علوم، تحقیقات و فناوری و ارائه پیشنهاد جهت اصلاح و رفع کاستی ­ها در حوزه کمیسیون تخصصی

·         نظارت بر عملکرد پژوهش و فناوری دستگاه ‌های عضو کمیسیون و تهیه گزارش ­های مرتبط

·         بررسی و ارزیابی پیشنهاده­ ها و گزارش ­های ثبت شده در سامانه سمات ملی و نظارت بر هم ­راستایی طرح­ های پژوهش و فناوری دستگاه ­های مشمول با سیاست ­ها و اولویت­ های پژوهش و فناوری مصوب شورای عالی

·         تهیه و تدوین گزارش عملکرد حوزه تخصصی مرتبط با برنامه ‌های یک ­ساله و پنج ­ساله مصوب

حمایت و تأمین منابع حوزه ­های عتف

·         بررسی نظام بودجه ­ریزی و تأمین منابع مالی در حوزه علوم، تحقیقات و فناوری و ارائه پیشنهاد جهت اصلاح و رفع کاستی ­ها در حوزه کمیسیون تخصصی

·         سایر موارد

·         ارائه مشاوره تخصصی به کمیسیون دائمی و پشتیبانی مشاوره ­ای از فعالیت­ های دبیرخانه در حوزه ­های تخصصی

·         سایر امور ارجاع شده از سوی دبیرخانه و کمیسیون هماهنگی امور علمی، فناوری و نوآوری