- نتایج و دستاوردها

4-1.       تدوین سیاست‌ها و اولویت‌های پژوهش و فنّاوری کشور (1399-1395) در حوزه فرهنگ و تمدن؛ و علوم‌انسانی، معارف‌اسلامی و هنر

الف: کمیسیون علوم‌انسانی، معارف اسلامی و هنر

1.       تحول و ارتقای پژوهش در علوم‌انسانی و هنر با رویکرد اسلامی

2.       تحول و ارتقای پژوهش در معارف اسلامی

3.       توسعه ارتباطات فرهنگی با نسل‌های سوم و چهارم ایرانیان در خارج از کشور و میان‌فرهنگی با اولویت کشورهای فارسی زبان، همسایه و مسلمان

4.       گسترش ارتباطات و همکاری میان رشته‌های علوم‌انسانی، معارف اسلامی و هنر با رشته‌های دیگر علمی و پژوهش‌های میان‌رشته

5.       آینده‌نگاری و سیاستگذاری در علوم‌انسانی، معارف‌اسلامی و هنر و توانمندسازی دانشگران و نهادهای علمی در پاسخ به نیازها و تقاضاهای جامعه

6.       مدیریت یکپارچه محیط جغرافیایی و مخاطرات طبیعی، و کاهش آسیب‌پذیری و مصون‌سازی در چارچوب اقتصاد مقاومتی

7.       ترویج و همگانی‌سازی علم و ارتقا نقش مردم و سازمانهای مردم‌نهاد (سمن) در علم، فرهنگ و هنر

8.       همگرایی ملی و اجتماعی و بهبود و ارتقا ارزش‌های اسلامی و سرمایه اجتماعی و رفتارهای مدنی به‌ویژه با رویکرد ساختار و کارکردهای فرهنگ رسمی و غیررسمی و بازآمایی و بازآفرینی کارکرد رسانه

9.       پشتیبانی از تصمیم‌گیری و سیاستگذاری برای مکان‌های روستایی با رویکرد توسعه و هوشمندسازی روستاها و مناطق محروم

10.     مدیریت پدیده‌های اجتماعی مانند کودکان کار، رسانه‌های نوین، اعتیاد، خانواده، اشتغال، امید و نشاط

11.     گسترش معنویت و اخلاق اسلامی در مناسبات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی

12.     گسترش مناسبات دینی در پیوند دین و ملیت، مذهب و ملیت، و دین و حقوق عمومی و خصوصی و همچنین همگرایی قومیتها و مذاهب

13.     توسعه اقتصاد ملی و جهانی هنر ایرانی‌اسلامی به‌ویژه با رویکرد فنّاوری‌های نوین

14.     مدیریت تهدیدها و فرصت‌های فضای مجازی و رویکردهای درست اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و حاکمیتی مبتنی بر بینش‌ها و ارزش‌های اسلامی

15.     گسترش زبان فارسی معیار به‌ویژه در میان کودکان و نوجوانان و همچنین در فضای مجازی با رویکردهای فنی و محتوایی

16.     حمایت از پژوهش‌های مرتبط با فلسفه‌های مضاف در علوم انسانی با رویکرد اسلامی

17.     حمایت از پژوهش در مبانی علوم‌انسانی بر اساس معارف قرآن

18.     تحکیم هویت ملی و معرفی میراث فرهنگی، به‌ویژه زبان و ادبیات فارسی در آن.

ب: کمیسیون فرهنگ و تمدن

1.       ارتقای نظام تعلیم و تربیت در حوزه جوانان و تحکیم نهاد خانواده مبتنی بر آموزه‌ها و ارزش‌های اسلامی

2.       راهکارهای مقابله با آثار مخرب شبکه‌های اجتماعی و رسانه در حوزه خانواده

3.       ارائه راهکارهای مناسب در جهت حفظ و تقویت سلامت، به‌ویژه سلامت جسمی، افراد و خانواده، و مدیریت عوامل سهیم در افزایش طلاق و مسئله حضانت فرزندان در ابعاد آموزشی، تربیتی، عاطفی و انتقادی

4.       پژوهش در نقش رسانه در عصر جهانی‌سازی، سبک زندگی، الگوی مصرف (تهدیدها و فرصتها) و مدیریت آن براساس بینش‌ها و ارزشهای اسلامی

5.       ارائه راهکارهای مناسب در مواجهه با افزایش سن ازدواج و عدم پایبندی به آن و آسیب‌های اجتماعی جوانان

6.       تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در توجه به کارکردهای فرهنگ کار در خانواده، اوقات فراغت و فضای مجازی

7.       بسط و گسترش استفاده از ظرفیت‌های تمدنی اسلامی - ایرانی در تولید، خلق فنّاوری و ارتقای سبک زندگی

8.       تبیین چارچوب‌های هویت اسلامی و انقلابی، مصونیت فرهنگی و مقابله با تهاجم فرهنگی

9.       بهره‌گیری از توسعه فرهنگی درونزا در دیپلماسی فرهنگی

10.     ارتقای موانع موجود در وحدت و همگرایی بین اقوام

11.     مدیریت بهینه حفظ و نگاهداشت میراث فرهنگی و گسترش مشارکت اجتماعی در این بخش

12.     توسعه و بهره‌برداری از ظرفیتهای گردشگری و صنایعدستی در وحدت ملی و بسط هویت اسلامی_ ایرانی

13.     تقویت جایگاه هنر در توسعه و خلق فنّاوری‌های جدید و اهمیت اقتصادصنایع خلاق

14.     مدیریت بحران‌های اخلاقی و توسعه فرهنگی

15.     ارتقای فنّاوریهای معماری و شهرسازی در محدودههای درونی و بیرونی زیستگاه‌های روستایی و شهری در شرایط مختلف اقلیمی و فرهنگی و تحقق زیستگاه‌های خودکفا و پایدار

16.     بهره‌برداری و گسترش استفاده از الگوهای معماری و شهرسازی متناسب با هویت، آرمان‌ها و فرهنگ اسلامی - ایرانی و بهبود و ساماندهی منظر و سیمای شهری

17.     پژوهش در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و راهکارهای تحقق آن

18.     تهیه پیوست فرهنگی با رویکرد اسلامی برای پروژه‌های کلان در سطح کشور

19.     طراحی و تدوین نظام جامع بهره‌برداری از فنّاوریهای نوین آموزشی، ارزشیابی و تضمین کیفیت به‌منظور ارتقا کیفیت فرایند تعلیم و تربیت

20.     مطالعه طولی شکل‌گیری ابعاد شناختی، نگرشی، رفتاری و عاطفی کودکان و نوجوانان ایرانی در نسبت با ساحت‌های تربیتی سند تحول آموزش و پرورش.

4-2.       اجرای بند قانونی هزینه‌کرد یک درصد اعتبارات دستگاه‌ها در امور پژوهشی

در جدول زیر تعداد طرح‏های تأییدشده توسط کمیسیون ها بر اساس اولویت‌‌ها در سال‌های مختلف نشان می‌دهد. لازم به یادآوری است گزارش هزینه‌کرد اعتبارات سال 91 در سال 92 و در دولت یازدهم تهیه شده و هم‌چنین در سال 93 به دلیل عدم وجود بند قانونی، گزارش‌گیری صورت نپذیرفت.

تعداد طرح‏ها و اعتبارات پژوهشی کمیسیون تخصصی علوم انسانی، معارف اسلامی و هنر و کمیسیون فرهنگ و تمدن

نام کمیسیون

سال

تعداد طرح های ثبت شده

تعداد طرح‌های
تأیید شده

کمیسیون تخصصی علوم انسانی، معارف اسلامی و هنر

1391

-

65

1392

795

652

1394

325

236

1395

388

208

1396

-

287

جمع

-

1448

کمیسیون فرهنگ و تمدن

1391

-

80

1392

413

722

1394

330

297

1395

458

419

1396

-

337

جمع

-

1855

 

4-3.       چهار طرح کلان ملی از 48 طرح مصوبه مصوب شورای عالی عتف توسط کمیسیون علوم انسانی، معارف اسلامی و هنر مدیریت و راهبری شد. مطابق با مصوبه 4 جلسه بیستم  و مصوبه 4-5 جلسه بیست و دوم شورای عالی عتف دو طرح مختومه شد و  دو طرح دیگر با توجه به ماهیت تک دستگاهی آنها به دستگاه های بهره بردار طرح واگذارشد. طرح «فرهنگ جامع زبان فارسی» به فرهنگستان زبان و ادب فارسی و طرح «توسعه الگوی راهبردی حکومتی از طریق تدوین تجارب نظام جمهوری اسلامی ایران بر اساس گفتمان ولایت فقیه و قانون اساسی» به ستاد کل نیروهای مسلح به عنوان دستگاه های بهره بردار واگذار شد.

وضعیت طرح های کلان ملی در کمیسیون علوم انسانی، معارف اسلامی و هنر

ردیف

نام طرح

دستگاه سفارش‌دهنده

مجری محوری

آخرین وضعیت طرح

1

نقد و بررسی جریان‌های تفسیری قرآن

-

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

مختومه

2

فلسفه سیاسی اسلامی

-

دانشگاه علامه طباطبایی

مختومه

3

فرهنگ جامع زبان فارسی

معاونت علمی و فنّاوری ریاست جمهوری

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

واگذاری به دستگاه بهره‌بردار

4

توسعه الگوی راهبردی حکومتی از طریق تدوین تجارب نظام جمهوری اسلامی ایران بر اساس گفتمان ولایت فقیه و قانون اساسی

وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح

دانشگاه عالی دفاع ملی

واگذاری به دستگاه بهره‌بردار