کشاورزی، آب و منابع طبیعی

 1-1  تاریخچه کمیسیون

کمیسیون تخصصی کشاورزی، آب و منابع طبیعی فعالیت خود را از سال 1389 با انتخاب دبیر آغاز  نمود. در دو سال ابتدایی، فعالیت‌های این کمیسیون بیشتر معطوف به انتخاب حوزه‌های راهبردی و استخراج طرح‌های کلان ملی ذیل این حوزه‌ها و ساماندهی فرایند و ساختار نظارت بر هزینه‌کرد بودجه تحقیقاتی (نیم تا سه درصد) دستگاه‌های اجرایی حوزه تخصصی کمیسیون بود. از سال 1391 پس از تعریف و تصویب طرح‌های کلان ملی، تمرکز فعالیت‌های کمیسیون بر ساماندهی نظام راهبری و اجرای طرح‌های کلان حوزه کمیسیون قرار گرفت.

همچنین در طول سال‌های اخیر، فعالیت‌های دیگری همچون بازنگری اولویت‌های پژوهش و فنّاوری و طرح‌های کلان کمیسیون بر اساس سیاست‌های ابلاغی اقتصاد مقاومتی و تحلیل هزینه‌کرد بودجه تحقیقاتی دستگاه‌های اجرایی کشور در حوزه کشاورزی، آب و منابع طبیعی صورت پذیرفته است.

 

1-2 اعضای کمیسیون

1-2-1رؤسای کمیسیون

مطابق بند 5 ماده 4 آیین‌نامه کمیسیون‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فنّاوری مصوب 21/1/1398، رییس کمیسیون تخصصی از میان نمایندگان دستگاه‌های اجرایی عضو کمیسیون با رأی موافق اکثریت کل اعضای کمیسیون تخصصی انتخاب و با حکم رییس کمیسیون دائمی منصوب می‌شود.

آقای دکتر کاظم خاوازی از میان نمایندگان دستگاه‌های اجرایی عضو کمیسیون با رأی موافق اکثریت کل اعضای کمیسیون تخصصی به عنوان رییس کمیسیون انتخاب شدند. قبل از ایشان آقایان دکتر اسکندر زند و دکتر جهانگیر پرهمت ریاست کمیسیون را بر عهده داشتند.

1-2-2 دبیران کمیسیون

مطابق بند 5 ماده 5 آیین‌نامه کمیسیون‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فنّاوری مصوب 21/1/1398، دبیر کمیسیون تخصصی که از اعضای کمیسیون محسوب می‌شود با انتخاب و حکم دبیرکل شورای عالی منصوب می‌گردد.اسامی دبیران کمیسیون تخصصی مربوط از ابتدای تشکیل به شرح جدول زیر است:

 

فهرست اسامی دبیران کمیسیون تخصصی کشاورزی، آب و منابع طبیعی 

ردیف

نام و نام خانوادگی

سمت علمی

از تاریخ

تا تاریخ

1

دکتر ابراهیم پورجم

عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس

16/12/1388

17/06/1391

2

دکتر جواد ساداتی نژاد

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

18/06/1391

28/09/1393

3

دکتر حسین بنکداری

عضو هیئت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه

29/09/1393

20/11/1394

4

دکتر بهزاد قره‌یاضی

عضو هیئت علمی پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی

21/11/1394

هم اکنون

 

1-2-3 اعضای حقوقی کمیسیون

به استناد ماده 6 آیین‌نامه کمیسیون‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فنّاوری، فهرست اعضای حقوقی کمیسیون تخصصی کشاورزی، آب و منابع طبیعی به شرح جدول زیر می‌باشد:

فهرست نمایندگان دستگاه‌های اجرایی کمیسیون تخصصی کشاورزی، آب و منابع طبیعی 

ردیف

نام دستگاه

نام نماینده

1

وزارت جهاد کشاورزی

دکترکاظم خاوازی

2

وزارت نیرو

دکتر مرتضی افتخاری

3

سازمان حفاظت محیط زیست کشور

دکتر اسکندر امیدی نیا

4

وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری

دکتر مختار جلالی جواران

5

وزارت صنعت، معدن و تجارت

دکتر کتایون نعمت پور

6

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

دکتر غلامرضا شقاقی

7

سازمان ملّی استاندارد ایران

دکتر فرزانه انصاری

8

سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران‌

 

9

سازمان برنامه و بودجه

مهندس ایوب غفوری وایقان

 

1-2-4 اعضای حقیقی کمیسیون

مطابق بند 2 ماده 5 آیین‌نامه کمیسیون‌های تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فنّاوری اشخاص حقیقی پس از انتخاب توسط کمیسیون تخصصی مربوطه با تصمیم کمیسیون دائمی و با حکم دبیر کل شورای عالی به عضویت کمیسیون تخصصی منصوب می‌شوند. بر این اساس فهرست اعضای حقیقی کمیسیون تخصصی کشاورزی، آب و منابع طبیعی به شرح جدول زیر است:

فهرست اعضای حقیقی کمیسیون تخصصی کشاورزی، آب و منابع طبیعی

ردیف

نام اعضا

سمت علمی

1

دکتر آرمین توحیدی

عضو هیئت علمی دانشگاه  تهران

2

دکتر امید بزرگ‌حداد

عضو هیئت علمی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

3

دکتر احمد فتاحی‌اردکانی

عضو هیئت علمی دانشگاه اردکان

4

دکتر بهزاد قره‌یاضی

عضو هیئت علمی پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی

5

دکتر سیدباقر محمودی

عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات چغندرقند

6

دکتر حسین کرمانیان

عضو هئیت علمی دانشگاه شهید بهشتی

7

دکتر کامران داوری

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد

8

دکتر سیدابوالقاسم محمدی

عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز

9

دکتر ارژنگ جوادی

عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی

10

دکتر جواد فرهودی

عضو هیئت علمی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

 

1.       وظایف و ماموریت ها

 

-برگزاری جلسات ماهیانه کمیسیون، ارائه صورتجلسات و پیگیری تحقق مصوبات

-حضور دبیر کمیسیون در جلسات مرتبط از جمله کمیسیون هماهنگی و جلساتی که از طرف دبیرخانه ارجاع داده می شود

-تدوین سیاست‌ها و اولویت‌های پژوهش و فناوری و به روزرسانی آنها در حوزه کمیسیون تخصصی؛

 

-بررسی و اعلام نظر در خصوص طرح‌های تحقیقاتی ثبت شده در سامانه سمات ملی و نظارت بر همراستا بودن آنها با سیاستها و اولویتهای پژوهش و فناوری و ارایه گزارش های تحلیلی مربوطه؛

-ارزیابی و تحلیل عملکرد پژوهش و فناوری دستگاههای عضو کمیسیون و بررسی همراستایی عملکرد آنها با سیاستها و اولویت‌های پژوهش و فناوری در حوزه کمیسیون تخصصی و تهیه گزارش‌های تحلیلی مربوطه؛

-ساماندهی، مدیریت و راهبری طرح های کلان ملی مصوب مرتبط با کمیسیون تخصصی و نظارت بر حسن انجام آنها

-نظارت و کمک به پیشبرد برنامه ملی آینده‌نگاری در حوزه کمیسیون تخصصی

-کمک به سیاستگذاری، برنامه­ریزی و پیگیری اجرای قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانش­بنیان به دبیرخانه

-نظارت بر اجرایی سازی سیاست های علم و فناوری ابلاغی مقام معظم رهبری در دستگاه­های عضو کمیسیون

-شناسایی مهمترین چالش‌های ملی مرتبط با حوزه کمیسیون تخصصی

-شناسایی مهمترین نیازهای دستگاههای مرتبط با حوزه کمیسیون تخصصی

-ترغیب دانشگاهها و مراکز پژوهش و فناوری جهت پاسخگویی به نیازهای دستگاههای مرتبط با حوزه کمیسیون تخصصی

-مشارکت در تدوین برنامه علم و فناوری 5 ساله (متناسب با برنامه های توسعه کشور) و یکساله جهت رفع چالش‌های تعیین شده و ارائه گزارش عملکرد حوزه تخصصی مرتبط با برنامه‌های مصوب.

-کمک به تحقق هماهنگی‌های لازم میان دستگاه‌های عضو کمیسیون تخصصی جهت اجرای سیاست‌ها و اولویت‌های پژوهش و فناوری؛

-رصد، پایش و بررسی فرصت‌ها و چالش‌های (ساختاری، نهادی و ...) توسعه علوم، تحقیقات و فناوری در حوزه کمیسیون تخصصی؛

-بررسی نظام بودجه‌ریزی و تامین مالی پژوهش و فناوری در کشور و ارایه پیشنهاداتی جهت اصلاح آن و رفع نواقص و کاستی‌ها در حوزه کمیسیون تخصصی؛

-انجام مطالعات ترازیابی درخصوص سیاست‌ها، قوانین و برنامه‌های علمی و فناورانه دیگر کشورها و ارایه پیشنهادهای لازم در حوزه کمیسیون تخصصی؛

-پیشنهاد حذف یا تغییر قوانین و مقررات فعلی و تدوین و پیشنهاد قوانین، لوایح، برنامه‌ها، دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های اجرایی جدید جهت تسریع توسعه علوم، تحقیقات، فناوری و نوآوری در حوزه کمیسیون تخصصی؛

-ارایه پیشنهاد در خصوص سیاستگذاری‌های مرتبط با  حقوق مالکیت فکری طرح‌های تحقیقاتی و فناورانه، همکاری‌های فناورانه ملی و بین‌المللی، ادغام‌ها و خریدهای شرکت‌های فناوری‌محور؛

- ارایه پیشنهاد درخصوص تجاری‌سازی و کاربردی‌سازی دستاوردهای پژوهشی، انتقال و اشاعه فناوری در کشور، توسعه همکاری‌های ملی و بین‌المللی و جذب منابع داخلی و خارجی در زمینه‌های آموزش، تحقیق و فناوری در حوزه کمیسیون تخصصی؛

-برگزاری نشست و هم اندیشی در مورد موضوعات مهم تخصصی روز، اظهارنظر در امور فنی و تخصصی مرتبط با موضوع کمیسیون تخصصی و ارائه جمع­بندی از طریق دبیرخانه به مسئولین ذیربط جهت تصمیم‌سازی؛

-پایش و ارزیابی سیاست‌های کلان علم، فناوری و نوآوری و کمک به بهبود و اجرای این سیاست‌ها و ارایه گزارش‌های تحلیلی مرتبط در حوزه کمیسیون تخصصی؛

-ارایه مشاوره‌های تخصصی به کمیسیون دائمی از طریق دبیرخانه، تهیه و تدوین گزارش موردی و انجام وظایف محوله دیگر که از سوی دبیرخانه

 

2.       اهم فعالیت ها، نتایج و دستاوردها

 

v     استخراج چالش­ها و تعریف پروژه های مبتنی بر حل این چالشها

v     تدوین سیاست‌ها و اولویت‌های پژوهش و فنّاوری کشور (1399-1395) در حوزه کشاورزی، آب و منابع طبیعی

v     تدوین سند علم و فناوری بخش کشاورزی: برگزاری نشست های یک روزه ( 10 اسفند 96 و 25 مرداد 97) در راستای تدوین سند

v     بررسی و تایید هزینه‌کرد یک درصد اعتبارات دستگاه‌های اجرایی در امور پژوهشی در سامانه سمات

تعداد طرح‏ها  پژوهشی کمیسیون تخصصی کشاورزی، آب و منابع طبیعی در سال‌های مختلف

سال

تعداد طرح‌های
ثبت شده

تعداد طرح‌های
تأیید شده

1391

405

240

1392

2039

1568

1394

414

375

1395

527

382

1396

----

333

جمع

 

2898

 

v     راهبری طرح­های کلان ملی

 کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی پنج طرح کلان ملی مصوب شورای عالی عتف از 48 طرح کلان ملی مصوب را به شرح جدول 4-۱۳ راهبری می‏نماید که با توجه به مصوبه 4 جلسه بیستم شورای عالی عتف3 طرح کلان این کمیسیون اولویت‌دار و 2 طرح کلان نیازمند بازنگری اعلام شده است. این کمیسیون سهمی 13 درصدی از اعتبار مصوب طرح‌های کلان ملی را به خود اختصاص داده است.

 

 

مشخصات طرح‌های کلان کمیسیون

شماره

نام طرح

دستگاه سفارش‌دهنده

مجری محوری

اولویت طرح بر اساس مصوبه جلسه بیستم شورای عالی عتف

1

دانش و فنّاور‏ی بازیافت پساب‏ها‏ی شهری،‌ صنعت و کشاورزی

وزارت نیرو

دانشگاه تهران

اولویت‌دار

2

مدیریت جامع حوزه‏ها‏‏ی آبخیز

وزارت جهاد کشاورزی

دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

نیازمند بازنگری

3

مدیریت ذخایر ژنتیکی گیاهی، دامی و آبزیان

وزارت جهاد کشاورزی

دانشگاه تربیت مدرس

اولویت‌دار

4

بررسی اثرات تغییر اقلیم و مدیریت خشکی و خشک‌سالی

وزارت نیرو

دانشگاه شهید بهشتی

اولویت‌دار

5

دانش و فنّاور‏ی استفاده از آب دریا و آب­های شور برای استفاده در کشاورزی، شرب و صنعت

وزارت جهاد کشاورزی

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

نیازمند بازنگری

3.       جلسات

طبق ماده 9 آیین‌نامه کمیسیون‌های تخصصی شورای عالی عتف، کمیسیون‌های تخصصی باید یک جلسه در ماه برگزار نمایند. جدول زیر مجموع جلسات تشکیل‌شده کمیسیون را به تفکیک هر سال نشان می‌دهند.

                          

جلسات تشکیل‌شده کمیسیون به تفکیک سال